6.8.52

เอ็นจีโอ แค่ไหน



เอ็นจีโอ เป็นคำสาธารณะ คำเฉพาะ แต่เป็นลักษณะงาน คนที่ทำงานเพื่อสังคมแนวนี้มักชอบเรียกตัวเองว่า นักพัฒนา เพราะในอดีตเอ็นจีโอทำงานชัดเจนว่าเป็นนักพัฒนา วิ่งต้านกระแสการพัฒนาที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว เพื่อให้ชุมชนในชนบทมองเห็นถึงปัญหาของปฏิวัติเขียวในอนาคต ก่อนทีจะล่มสลายเพราะการทำลายทรัพยากรที่มีอยู่อย่างละโมบ การที่ตามประเด็นจากแผนการพัฒนา กลายเป็นเรื่องหลักที่จะทำและสร้างความเข้าใจ แต่การพัฒนาสู่ระบบทุนนิยมก็ยากที่จะต้าน เป็นความใหม่ที่ใครคิดว่าจะยั่งยืน


แต่มาวันนี้โลกมันเปลี่ยน เอ็นจีโอ เองก็ต้องเปลี่ยนรูปแบบการทำงานเช่นกัน ไม่อาจจะพัฒนาอย่างเดียว แล้วมองข้ามการทำงานกับสื่อ ในโลกไร้พรมแดน การสื่อสารหลากระบบแบบนี้ เพราะสื่อเหล่านี้ได้สร้างกระแสทางสังคมได้เป็นอย่างดี เป็นเครื่องมือทีต้องนำมาใช้ แต่การสื่อสารก็ยังเป็นเรื่องไม่ถนัดไม้ถนัดมือนัก อาศัยสื่อภายนอก น้อยมากที่คิดจะสร้างสือด้วยมือตัวเอง แต่ก็เข้าใจว่าเอ็นจีโอยังไม่ใช่นักสื่อสาร เป็นเพียงนักรณรงค์ที่เริ่มต้นเท่านั้น รณรงค์เท่าที่เข้าใจ รณรงค์เท่าที่ได้ แค่ไหนแค่นั้น ด้วยวิธีการแบบนี้ที่ทำกันมานาน ส่วนหนึ่งของปัญหาการสื่อสารสู่สังคม ทำให้ยังคงมีคำถามว่า ....เอ็นจีโอทำอะไร ประท้วงอย่างเดียวหรือเปล่า มันเป็นคำถามที่ได้ยินมาหลายปี แล้วก็ยังได้ยินจากคนนอกอีกเหมือนเดิม นี่คือความจริงที่ไม่เคยเปลี่ยน แต่เอ็นจีโอต้องทำให้เปลี่ยนคำถาม


ใช่ เอ็นจีโอ ขาดการสื่อสารกับคนภายนอกหรือคนทั่วไป กับสาธารณะ แต่เอ็นจีโอหลายกลุ่มต่างก็พยายามอย่างหนักที่จะสร้างการสื่อสาร ซึ่งสื่อสารหมายถึงการนำเนื้องานมาสื่อสารให้สังคมรับรู้ในวิธีการต่างๆ หรือเป็นแนวงานรณรงค์ เผยแพร่ เพื่อให้รู้ถึงกิจกรรมและงานทางสังคมเหล่านั้น เพราะเอ็นจีโอทำงานประเด็นมากมาย ทำงานกันหลายเรื่องทั้งระดับชุมชน ท้องถิ่น ประเทศ จนถึงระดับโลก บางทีทำหลายประเด็นหลากมิติจนหลงลืมที่จะสื่อสารกับสังคมในประเด็นที่จะนำไปสู่ความเปลี่ยนแปลงที่ต้องการ


สิ่งที่น่ากังวลไม่น้อย หากต้องทำงานตามกติการของแหล่งทุนจนมากเกิน การทำงานตามโครงการจนมองไม่เห็นสิ่งที่ทำนั้นจะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงได้อย่างไร การเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืนไม่ใช่มาจากโครงการระยะสั้น จบแล้วก็จบลง บางทีเริ่มปฎิวัติแหล่งทุนบ้างก็ดี เพื่อให้โครงการบางโครงการต้องดำเนินต่อไป เพื่อเป้าหมายตามที่ต้องการ อันนี้เอ็นจีโอเท่านั้นที่รู้ อย่าทำงานตามนิ้วชี้เป็นใช้ได้ อันนี้อาจจะยาก แต่ก็น่าลอง...ขบถสักครั้งจะเป็นไร พี่น้อง ว่าไหม ไม่เช่นนั้นพวกเราก็จะทำงานตามเนื้องานไปตามวันเดือนปี ซึ่งน่าเบื่อสิ้นดี (อันนี้แหล่งทุนก็ต้องเข้าใจ ไม่เช่นนั้นเงินก็จะละลาย โดยการเปลี่ยนแปลงยังไม่ปรากฏ หรือปรากฎก็เห็นเพียงลางๆ)


แต่วันนี้คนรุ่นใหม่ก็ต้องการเป็นเอ็นจีโอรุ่นใหม่ ในขณะที่เอ็นจีโอรุ่นเก่าก็ยังอยากเป็นเอ็นจีโอรุ่นเก่า เก๋า ตามแบบฉบับของตัวเอง แล้วมันจึงเป็นเช่นนั้นเอง